EGE ORMAN VAKFI

Nasıl Ağaçlandırıyoruz?

Ege Orman Vakfı; Devlet ormanı sınırları içinde ve mülkiyeti kamuya ait olup Yerel Yönetimler tarafından ağaçlandırılmak üzere tahsis edilen alanlarda yeni orman alanları tesis ederek ağaçlandırma projeleri gerçekleştirmektedir. Bu çalışmaları orman yasalarını hazırlayan ve alan yöneticisi olan Tarım ve Orman Bakanlığı- Orman Genel Müdürlüğü, Ulaştırma Bakanlığı - Karayolları Genel Müdürlüğü ve Yerel Yönetimler ile imzalanan protokoller kapsamında gerçekleştirilmekte, toplumun her kesiminde bilinç oluşturmak üzere doğaseverler ile fidan dikimleri yapılmaktadır. Vakıf bugüne kadar 10 milyon fidanın toprakla buluşmasını sağlamıştır.

Orman ekosistemlerinin karbon tutma kapasitesini arttırmak üzere yapılan Ağaçlandırma çalışmalarında uygulama aşamasından önce arazi ve toprak etüdü sonrasında projelendirme yapılır. Ağaçlandırma Projesinde iklim özellikleri, toprak durumu ve derinliği, topoğrafik ve jeolojik yapı sosyal ve ekonomik durum ile bakım-koruma özelliklerine göre nereye, hangi tür fidan dikileceği belirlenmektedir.

Ağaçlandırma Projesinin saha uygulamasındaki aşamalar;

Diri Örtü Temizliği: Dikilen fidanların ilk yıllarda iyi gelişmesini sağlamak, topraktaki su ve besin maddelerine ortak olan yandan ve üstten baskı yapan diri örtü sahadan uzaklaştırılır ve doğal flora ve faunanın muhafazası sağlanır. Doğal vejetasyon içerisindeki endemik türler ile ıhlamur, kestane, ardıç, yabani kiraz, alıç, üvez, porsuk, şimşir gibi türlerin yanı sıra tıbbı ve aromatik özellik taşıyan türler münferit veya gruplar halinde muhafaza edilir.

Yangın Emniyet Yollarının Aplikasyonu ve Yapımı: Arazide; yangın, rüzgâr gibi yangın riski yüksek olan etmenler göz önünde bulundurularak planlanır ve aplikasyon sonrası yapımı gerçekleştirilir.

Servis Yolları Aplikasyonu ve Yapımı: Makine, malzeme ve personel nakli için yeterli yolun bulunmadığı sahalarda projesinde öngörülen yolların teknik elemanlarca sahaya aplikasyonu ve yapımı gerçekleştirilir.

Toprak İşleme: Toprak işlemenin başlıca amaçları; Toprağın kırıntı bünye kazanarak su tutma kapasitesini ve havalanmasını artırmak, köklerin kolayca gelişmesini sağlamak, Mikroorganizma faaliyetlerini artırmak, kapileriteyi kırarak evaporasyonla su kaybını önlemek, Fidan köklerinin topraktaki suyu ve besin maddelerini kolayca almalarını sağlamak, toprakta geçirgen olmayan mevcut tabakayı kırmak, diri örtünün fidan üzerindeki baskısını kaldırarak, fidanın; rutubet, besin maddesi ve ışık ihtiyacını sağlamak, yüzeysel akışı azaltarak suyun toprağa iyi nüfuz etmesini ve bu suretle kurak periyotlar için depolanmasını sağlamak, özellikle organik madde ayrışmasında etkili olan toprak strüktürünü düzeltmektir.

Toprak işleme, toprak rutubetinin yeterli olduğu, yani; toprağın tavda (tarla kapasitesi) olduğu zamanda yapılmaktadır. Toprak; genellikle yaz aylarında kuru ve sert, kış aylarında ise çamur ve donlu olduğu için tekniğine uygun toprak işlemesi yapmak mümkün değildir. Bu nedenle toprağın türü, geçirgenliği ve rutubet durumu iyi incelenerek toprak işlemeden beklenen faydaları sağlayabilecek zamanlarda gerçekleştirilmektedir.

Dikim: Proje sahasına dikilmesi planlanan fidan türleri için ihtiyaç duyulan tohumların cinsi, türü, orijinine göre tohum meşçeresi ya da tohum bahçesinden elde edilen tohumlarla elde edilen fidanlar orman fidanlıklarda üretilerek ağaçlandırma sahalarına gönderilir. Fidan dikimi Kasım – Mart aylarında, toprağın tavda olduğu, don olmayan, rüzgârsız günlerde yapılır. Fidanların fidanlıktan ağaçlandırma sahalarına kapalı araçlarla veya branda ile örtülerek taşınmasına ve dikim anına kadar rüzgârsız yerlerde korunmasına dikkat edilir. Proje sahasına çıplak köklü olan fidanlar çapa ile “çukurda kenar dikimi” metodu ile dikilir. Makine ile toprak işlemesi yapılmış alanlarda dikimden önce mutlaka dikim çapası ile fidan dikilecek noktalarda toprak işlenerek teras formu verilir. Toprağın dikim derinliği olan 30 – 40cm.lik kısmının rutubetli ve tavda olmasına dikkat edilir.

Bakım: Bakım çalışmaları ile fidanların; dikimden biyolojik bağımsızlığa kavuşuncaya kadar geçen sürede oluşabilecek olumsuz dış etkilere karşı direncinin artırılması, korunması, iyi gelişme ve büyüme göstermesi amaçlanır. İşçi gücü veya makina ile arazi hazırlığı yapılmış sahalarda dikilen fidanların özellikle ilk yıllarda topraktaki suya ve besin maddeleri ile ısıya ve ışığa ortak olan, fidana yandan ve üstten baskı yapan, otsu ve odunsu bitkilere karşı ot alma, çapa, sürgün kontrolü ve teras onarımı gibi bakım çalışmaları ile saha ve fidan başarısı elde edilebilmesi için tamamlama dikimleri yapılmaktadır.

Ot Alma-Çapa: Dikimi takip eden vejetasyon dönemi başında, en son ilkbahar yağışlarından sonra, otların tohumları olgunlaşıp dökülmeden önce yapılmaktadır.

Sürgün Kontrolü: Ağaçlandırılmış sahada sürgün kontrolü çalışmaları havalar fazla ısınmadan ve bölgesel şartlara bağlı olarak Mayıs–Temmuz aylarında diri örtü tabakası toprak seviyesinden azami 10 cm. yükseklikten kesilmek suretiyle yapılmaktadır.

Teras Onarımı: Dikimi takip eden vejetasyon döneminden sonraki kış mevsiminde sağanak yağışlar nedeniyle meyilli arazilerde teraslarda bozulma ve yırtılma olabileceği için vejetasyon dönemi başında ot alma çapa işlemi yapılırken fidanların etrafında 50-60 cm. yarıçaplı bir alanda teras onarımı da yapılır.

Tamamlama: Ağaçlandırmada amaç istenilen düzeyde saha ve fidan başarısı elde etmektir. Bu nedenle dikimi takip eden bir vejetasyon dönemi geçtikten sonra toplu kuruma görülen yerler ile dağınık halde %15’i aşan kurumalarda tesiste kullanılan dikim tekniği ile tamamlama dikimi yapılır. Dikim yapılan noktada, işçi ile 50-60 cm. yarı çaplı bir alanda yeniden toprak işlemesi yapılarak tamamlama dikimi tesisten sonraki 1 veya 2 yıl içerisinde bitirilir.

Bakım Çalışmaları:

  •  1.Yıl: Ot alma-çapa-sürgün kontrolü-teras onarımı ve tamamlama,
  •  2.Yıl: Ot alma-çapa-sürgün kontrolü-teras onarımı ve tamamlama,
  •  3.Yıl: Ot alma-çapa-sürgün kontrolü
  •  4.Yıl: Saha gözlem altında tutulması,
  •  5.Yıl: Gerekirse sürgün kontrolü şeklindedir.

Koruma: Ağaçlandırma sahalarının her türlü hayvan ve insan zararlarına karşı korunması açısından dikenli tel çit ihatası yapılmaktadır. Dikenli teller çit direklerine yerden itibaren 15, 25, 30, 30 cm aralıkla 4 sıra çekilmektedir.

Böcek, mantar ve benzeri zararlılar görüldüğünde gerekli doğal ve mekanik mücadele zamanında yapılmaktadır.

Ağaçlandırma Sahalarının Başarısı: Tesis edilen Ağaçlandırma sahalarında Fidan sayımları; tamamlama için gerekli fidan ihtiyacını ve ağaçlandırma sahasının mevcut durumunu tespit etmek için, her vejetasyon dönemi sonunda eylül – kasım aylarında yapılır. Kuruyan fidanların yerine sağlıklı fidanlar dikilerek başarı oranı arttırılır. 5 yıllık bakım çalışmaları sonucunda sahalar %80- 90 başarı yüzdesi ile biyolojik bağımsızlıklarını kazanmış olmaktadır.